VL Column: Waarover ik het niet eens ben met mijn collega's

Een oud klasgenoot van de middelbare school stuurt me een bericht op LinkedIn. ‘Als je één ding moet kiezen, wat moet ik dan écht veranderen aan mijn eetpatroon?’ vraagt ze. 

Zijn het de gojibessen door de smoothie? Een nieuw supplement? Frisdrank voor altijd laten staan? Tien jaar geleden, midden in mijn opleiding tot voedingswetenschapper, vond ik dit al een lastige vraag. Hoe graag we dat ook willen, één voedingsmiddel aanwijzen dat het verschil maakt, kan niet. Zelfs niet de slim vermarkte ‘superfoods’ uit 2010. Voeding werkt dan misschien als medicijn, maar ook weer niet: een gezond eetpatroon past niet in een pil. Ons lichaam en leefstijl zijn veel complexer dan dat.

Dat besef is alleen maar sterker geworden de afgelopen jaren, doordat ik bleef leren over voeding. Maar ook over beweging, slaap, de omgeving waarin we leven, het belang van goede relaties, de cruciale rol van stress. Door mijn werk bij Voeding Leeft leerde ik dat geen enkel onderdeel van onze leefstijl of lijf los kan worden gezien van de andere. Dat maakt het ingewikkeld, maar ook hoopvol. Draaien de radertjes eenmaal de goede kant op, dan beweegt de rest soms bijna moeiteloos mee. 

Wat geeft de grootste slinger aan die radertjes? Wat brengt ons in een positieve spiraal? 

Onze leefstijlprogramma’s beginnen met voeding. Niet zonder reden: beter eten geeft meer energie en dat maakt bewegen makkelijker. Ook geeft goede voeding de bouwstenen voor stofjes die je helpen ontspannen en slapen. Kortom: het is een ingang om ander gezond gedrag makkelijker te maken.

Toch zou ik, met alles wat ik nu weet, een ander startpunt kiezen dan mijn collega’s: ontspanning. Iedereen weet dat te veel stress niet goed voor ons is. Maar dat is een understatement. Zodra jouw ‘fight-or-flight modus’ geactiveerd wordt, is het alsof er een schakelaar omgaat. Alles wat bijdraagt aan overleven krijgt prioriteit, de rest gaat op een lager pitje. Even is dat geen probleem, maar langdurig? Daar zijn we niet voor gemaakt: je weerstand daalt, je raakt sneller vermoeid en prikkelbaar, slaapt minder goed, grijpt eerder naar alles wat je niet nodig hebt. En de lijst gaat maar door.

Velen van ons leven chronisch in deze staat, maar weten het niet. De schakelaar eerst terugzetten naar fabrieksinstellingen, levert in de volle breedte van je gezondheid winst op. Alles wat je daarna doet om je gedrag te veranderen, gaat makkelijker, want je lijf werkt je niet doorlopend tegen.

Dus antwoordde ik aan mijn oud klasgenoot op de vraag wat zij moest veranderen aan haar eetpatroon: Niks. Verander iets aan je stressniveau. Zet de schakelaar weer om. Dan kan je leven in plaats van overleven.