VL Column: 112, ik kan u niet helpen

De telefoon gaat over. Voor de vijfde keer in een paar weken tijd belt mijn moeder een ambulance. Ze is bij mijn oma van 83 die wanhopig aangeeft dat het zo écht niet langer kan. Van de sterke, gezonde vrouw die ze tot een paar maanden geleden was, is nog maar een schim over. Er is hulp nodig. En snel. 

Maar die is er niet.

Al vaak schreven we over de zorgcrisis. Over het tekort aan zorgverleners. Het tekort aan bedden. Het tekort aan steeds meer medicijnen. Ik begreep al wel waarom dit een probleem is en wat er gebeurt als het nog veel groter wordt. Maar nog nooit maakte ik van zo dichtbij mee wat dat écht in de praktijk betekent. Wat voor impact het heeft als jouw familie ermee te maken krijgt. En hoe ontiegelijk machteloos het voelt.

Mantelzorger worden we vroeg of laat waarschijnlijk allemaal. Voor een ouder. Of twee. Voor je partner of je kind. Je broer of zus. Lang of kort. Het is een onderdeel van het leven. Op zo’n moment hoop je op hulp uit het zorgsysteem. Onderzoek dat verder gaat dan alleen vitale functies controleren op de spoed. Of thuiszorg. Een kamer in een verpleegtehuis desnoods. Omdat je het alleen niet redt.

Toch wordt onze hoop met de dag minder. Bij iedere update van mijn moeder sta ik weer versteld. Over de hoeveelheid tijd die het kost om een officiële diagnose te krijgen. De wachtlijsten voor specialisten. De keren dat zij te horen krijgt: “Sorry mevrouw, ik kan u nu ook niet helpen.” En vooral: de manier waarop er naar de klachten van mijn oma gekeken wordt. Alsof het lichaam alles is behalve één geheel. Dat leidt tot een eindeloze hoeveelheid kastjes en muren. Gefrustreerde telefoontjes. En een hoofd dat geen moment meer stil staat van bezorgdheid.

Er zijn ongetwijfeld hele logische verklaringen te bedenken waarom de zorg op dit moment zo is als ‘ie is. Maar mijn oma verslechtert zienderogen met de dag. Buren schrikken zich kapot als ze opendoet. En mijn moeder? Die blijft maar bellen. In de hoop op een wonder. Op iemand die wél iets kan betekenen. Nu. 

Deze weken maken me duidelijk dat de zorg niet alleen meer handen aan het bed nodig heeft, maar ook minder mensen die uiteindelijk in dat bed terechtkomen. Juist daarom geloof ik zo in leefstijl. En nu nog een beetje meer. Het is pijnlijk om te bedenken hoeveel minder de zorg belast had hoeven worden als voor alle Nederlanders leefstijlzorg niet pas óver 25 jaar, maar 25 jaar geleden al de normaalste zaak van de wereld was. Iedere aandoening die we kunnen voorkomen, betekent meer ruimte voor mensen die zorg niet kunnen missen.

Dan was er nu misschien wel plek voor mijn oma.