VL Column: 15 jaar innovatie

Het moet in 2010 geweest zijn dat medisch fysioloog Peter Voshol me vroeg of ik wilde meedenken met een initiatief dat hij samen met bedrijfseconoom Martijn van Beek en huisarts Albert van der Velde had genomen. Met de stichting Voeding Leeft wilden zij het grote belang van voeding voor de gezondheid onder de aandacht brengen van zorgprofessionals en het brede publiek. Ondanks dat er toen al grondig wetenschappelijk bewijs voor was, speelde voeding in die tijd nauwelijks een rol in de behandeling van ziekte of het onderhouden van gezondheid.

Als eerste stap stond in 2011 een symposium voor artsen en zorgprofessionals op het programma. Ik weet nog goed dat ik verbaasd was over het hoge aantal aanmeldingen: rond de 100. Vanaf dat moment trok het jaarlijks terugkerende symposium steeds meer belangstellenden.

Tegelijkertijd werd met hulp van diëtist Connie Hoek en verpleegkundige Nicole de Groot Keer Diabetes2 Om ontwikkeld, een leefstijlprogramma voor mensen met diabetes type 2. De af en toe verbijsterende effecten leidden in eerste instantie tot ongeloof bij zorgverleners. Er kwam veel kritiek van artsen en diëtisten, vaak met als strekking dat het voedingspatroon onvolwaardig was en het verminderen van medicijnen (dat regelmatig kon en soms echt nodig was om te lage bloedsuiker te voorkomen) onverantwoord. Medicatie afbouwen stond helemaal niet in de richtlijnen in die tijd en werd nooit toegepast.

Voeding Leeft verzamelde al die tijd wetenschappelijke gegevens over de effecten van Keer Diabetes2 Om. Die lieten zien dat veel mensen die het programma volgden veel minder en soms zelfs helemaal geen medicijnen meer nodig hadden, en zich veel beter voelden. Er kwam steeds meer media-aandacht naarmate het aantal deelnemers groeide en de resultaten onverminderd gunstig bleken. Wetenschappelijke publicaties hebben, na een intensieve worsteling met regelgevende autoriteiten, het fundament gelegd voor vergoeding vanuit het basispakket.

Inmiddels zijn er de afgelopen jaren leefstijlprogramma’s ontwikkeld voor verschillende andere chronische ziekten. Ik ben trots op de stichting dat zij als pionier van voeding en leefstijl in de behandeling van chronische ziekten de afgelopen 15 jaar een cruciale rol heeft gespeeld in het aanwakkeren van wat ik dan maar de huidige gezondheidscultus zal noemen.

Er is de laatste jaren veel meer aandacht voor leefstijl en gezondheid bij artsen en andere gezondheidswerkers, bij burgers en bij de overheid. Dat is van enorm belang voor de volksgezondheid, en daarmee voor een duurzaam, betaalbaar zorgsysteem en succesvolle samenleving.

Ik denk dat velen met mij voelen dat de maatschappelijke tanker die voorheen in deze context een in mijn ogen volstrekt verkeerde koers voer, de laatste tijd van koers veranderd is. Ik ervaar het als een groot voorrecht dat ik vanaf de zijlijn een bijdrage heb mogen leveren aan het pionierswerk dat Voeding Leeft hieraan heeft verricht.